Naar aanleiding van het besluit van het Fonds Podiumkunsten om LeineRoebana in het Kunstenplan 2017-2020 niet langer te ondersteunen schreven prominenten uit de muziekwereld de volgende brief aan de Raad van Bestuur van het FPK. Scroll naar beneden voor individuele reacties.

Nb. lees hier de brief die de Cultureel Attachee van de Indonesische Ambassade schreef aan het Fonds Podiumkunsten.

fotografie: Deen van Meer

Fonds Podiumkunsten
T.a.v. de Raad van Bestuur
Postbus 85974
2508 CR ’s-Gravenhage

Amsterdam, 12 september 2016

Betreft: Negatief subsidiebesluit Fonds Podium Kunsten over dansgezelschap LeineRoebana shockeert muziekgemeenschap.

Geacht bestuur,

‘LeineRoebana neemt een unieke positie in de dans- én muziekwereld in, doordat zij in hun producties keer op keer werkelijke samenwerking teweeg brengen tussen de dansers en de musici op het podium.’ – Liza Ferschtman, violiste, artistiek directeur Delft Chamber Festival

‘LeineRoebana are one of the rare dance companies who have explored live music in their performance in a full and innovative way. Their understanding and sensitivity to the way music functions in a dance performance is unrivalled.’ Yannis Kyriakides, componist, geluidskunstenaar, docent compositie Koninklijk Conservatorium Den Haag

Deze twee reacties geven goed weer hoe vanuit de muziekgemeenschap met verbazing en ongeloof is gereageerd op het negatieve advies van het FPK ten aanzien van de aanvraag ‘meerjarige activiteitensubsidies 2017-2020’ voor dansgezelschap LeineRoebana.

Dit negatieve besluit LeineRoebana niet langer te ondersteunen raakt niet alleen de danswereld, maar ook de muziekwereld. Daarom willen wij, vertegenwoordigers van de muziek, u met klem vragen dit besluit in te trekken.

Uw adviescommissie geeft naar ons oordeel veel te weinig gewicht aan de unieke samenwerking die choreografen Andrea Leine en Harijono Roebana met musici en componisten uit alle muziekgenres zijn aangegaan. In hun voorstellingen zijn muziek en dans, musici en dansers, gelijkwaardige partners. Hun voorstellingen komen in nauwe samenwerking tot stand. Het is een totaalprogramma waarin het LeineRoebana keer op keer lukt muziek en musici te laten dansen.

Voor componisten en musici uit vele genres was dit een inspirerende ervaring. Sterker: het heeft de verhouding tot hun ambacht ten diepste veranderd en verrijkt. Daarom willen zoveel gerenommeerde componisten, musici en ensembles de uitdaging aangaan een voorstelling met LeineRoebana te maken. Zij geloven dat de dans hun eigen muzikale werk zal verdiepen. Het choreografisch werk van LeineRoebana is zo ook een stimulerende factor in het nationale en internationale muziekleven. Die inspiratie laten verdwijnen zou een culturele kapitaalvernietiging zijn.

Er is nog een andere belangrijke reden om deze samenwerking tussen dans en muziek te laten voortbestaan. Door muziek en dans als gelijkwaardige partners te behandelen worden nieuwe publieksgroepen aangeboord. Barokmuziek (Landi, Montiverdi), hedendaagse composities (Xenaxis, Kyriakides, Kate Moore), klassieken (Bach, Beethoven), Balkan folk, popsongs, gamelan en Indonesische cross over (Iwan Gunawan), steeds live (!) uitgevoerd (en gedanst!) door musici van wereldfaam, bereikte zo een nieuw en enthousiast publiek.

Nu zoveel beleidsmakers zich zorgen maken over de traditionele presentatievormen van (klassieke) muziek, kan de inbreng van LeineRoebana voor hen een lichtend voorbeeld zijn. In de plannen van LeineRoebana voor de komende vier jaar lagen opnieuw vele kansen nieuw publiek aan te boren voor muziekgenres die het in de traditionele uitvoeringspraktijk moeilijk hebben.

Zoals violiste Liza Ferschtman in de bijlage treffend opmerkt: muziekliefhebbers zien dans die anders vreemd voor ze zou blijven en dansliefhebbers horen muziek die ze anders nooit tot zich genomen zouden hebben.

Als LeineRoebana moet verdwijnen, is dat niet alleen een slag voor de danscultuur, maar ook voor de wereld van de muziek.

Ondertekend door:

Liza Ferschtman, Violiste, artistiek directeur Delft Chamber Festival
Sieuwert Verster, Directeur Orkest van de Achttiende Eeuw|
Irene Witmer, Hoofd Artistieke zaken van het Nederlands Philharmonisch Orkest|Nederlands Kamerorkest
Fedor Teunisse, Artistiek leider Asko|Schönberg
Bart Schneemann, Hoboïst, dirigent, artistiek leider Nederlands Blazers Ensemble
Claron McFadden, Zangeres
Lavinia Meijer, Harpiste
Helena Rasker, Zangeres
Iwan Gunawan, Componist, artistiek leider gamelanensemble Kyai Fatahillah
Dr. Henrice M.Vonck, Directeur International Gamelan Festival Amsterdam (IGFA 2017)
Levent Aslan, Aslan Muziekcentrum
Yannis Kyriakides, Componist, geluidskunstenaar, docent compositie Koninklijk Conservatorium Den Haag
Maarten Altena, Componist, artistiek leider Maarten Altena Ensemble
Huub van Riel, Artistiek directeur Bimhuis
Maarten Mostert, Artistiek directeur Cello Biënnale Amsterdam
Johan Dorrestein, Zakelijk Directeur Cello Biënnale Amsterdam
Siebe Henstra, Klavecinist, continuo speler van de Nederlandse Bachvereniging, hoofdvakdocent klavecimbel aan het Utrechts Conservatorium
Marieke Schut, Hoboïste en artistiek leider van The Stolz Quartet
Ernestina van de Noort, Artistiek Directeur Flamenco Biënnale Nederland
Yoram Ish-Hurwitz, Artistiek Leider Oranjewoud Festival
Peter van Amstel, Musicoloog, muziekjournalist, muziekprogrammeur
Renée Heijnen, Musicoloog en beleidsadviseur cultuur (muziek) gemeente Utrecht
René Samson, Componist
Rosa Arnold, Violiste Ragazze Quartet
Roland Spekle, Zakelijk Leider Ragazze Quartet
Shunske Sato, Barokviolist, concertmeester Nederlandse Bach Vereniging, docent Conservatorium van Amsterdam
Tatiana Koleva, Marimba/percussion performer, artistieke leider van Youth Percussion Pool en Amsterdam Marimba Weekend
Diego Soifer, Componist
Ekaterina Levental, Harpiste en zangeres
Joseph Tan, Violist, o.a. Amsterdam Baroque Orchestra, Anima Eterna Brugge
Mattijs van de Woerd, Zanger, arrangeur
Michel Marang, Klarinettist/componist/fotograaf
Cora Burggraaf, Zangeres
Shuann Chai, Pianist
Talitha van der Spek, Zangeres
Martijn de Graaf Bierbrauwer, Zanger
Laura Bohn, Zangeres
Julia Veerling, Vioolpedagoog
Jeroen de Groot, Violist
David Kweksilber, David Kweksilber Big Band
Theodosii Spassov, Musicus, kaval-speler
Wiek Hijmans, Musicus, elektrische gitaar voor hedendaagse composities
Klaartje van Veldhoven, Zangeres
Melchior Huurdeman, Odette Toeset, VPRO’s Vrije Geluiden

Diverse reacties van vertegenwoordigers uit de muziekwereld op het negatieve besluit van het FPK:

Met het wegnemen van de subsidie voor dansgezelschap LeineRoebana wordt er veel meer dan een internationaal meetellend dans gezelschap weggevaagd.
LeineRoebana neemt een unieke positie in de dans- én muziekwereld in, doordat zij in hun producties keer op keer werkelijke samenwerking teweeg brengen tussen de dansers en de musici op het podium.
Natuurlijk gebruikt elk dansgezelschap muziek. Dans kan nou eenmaal niet zonder muziek.
Maar door hun bijzondere werkwijze laten zij echt een nieuwe kunstvorm ontstaan.
Danstheater zoals dat nauwelijks elders te vinden is. Het belang daarvan is niet eens zozeer wat er op het podium gebeurd, maar veel meer nog welk publiek zij daarmee de theaters in weten krijgen. Dat is namelijk een echte mengeling tussen muziek- en dansliefhebbers, een zeldzame kruisbestuiving. Door hun producties horen dansliefhebbers muziek die ze anders nooit tot zich genomen zouden hebben. Maar niet enkel als begeleiding/achtergrond, zoals normaal gebruikelijk is, maar als volwaardige partner aan de dans. Hetzelfde geldt voor de muziekliefhebber die, gelokt door de bijzondere musici die samenwerken met LeineRoebana, dans zien die anders vreemd voor ze zou blijven, zijnde meer modern en abstract, maar nu als het ware ontsloten wordt door de muziek.
Als choreografen weten ze door hun uiterst muzikale aanpak twee werelden echt naar elkaar toe te trekken. De voorstellingen worden echt gebaseerd op wat de muziek, maar vooral ook de musicus brengt op het podium, de dans wordt volledig bepaald door de synergie, er is geen sprake meer van twee verschillende kunstvormen.
Het mag niet onderschat worden hoe zeldzaam dit is en hoe bijzonder het is dat dit doorwerkt tot in de zaal!
– Liza Ferschtman
violiste, artistiek directeur Delft Chamber Festival

***

LeineRoebana zijn voor het Maarten Altena Ensemble (1980-2005) een van de meest interessante partners geweest waarmee werd samengewerkt. De muziek was geen springplank waarop gedanst werd, maar een gelijkwaardig medium. De muziek werd dans en de dans werd iets voor een luisterend oog. Het zou zonde voor Nederland zijn als LeineRoebana zou moeten verdwijnen.
– Maarten Altena
componist, artistiek leider Maarten Altena Ensemble

***

Met LeineRoebana heb ik een zeer leerzaam traject gevolgd toen ik in 2009 met hen de voorstelling Theriak maakte, ze hebben me inzicht gegeven in het omgaan met de omgeving op het podium en de vrijheid binnen de focus te vinden. De muziek speelde altijd een grote rol bij de voorbereidingen en de uiteindelijk voorstelling. Ik ben hun erg dankbaar hiervoor, alsook voor het diverse publiek die naar de voorstellingen kwam en zo ook in contact kwam met mijn muziek.
– Lavinia Meijer
harpiste

***

LeineRoebana are one of the rare dance companies who have explored live music in their performance in a full and innovative way. Their understanding and sensitivity to the way music functions in a dance performance is unrivalled, and that is evident in a body of work that is full of magnificent pieces.
My own experience working with them on a number of shows, including Byrd and Cantus Firmus, has always been a fascinating process, articulate, and always challenging in looking for paths in the dramaturgy that are never the most obvious or predictable. Many contemporary dance performances rely too much on the theatrical effects of music, LeineRoebana are one of the few whose work engages in a subtle truly contrapuntal way with the phrasing, weight and meaning of the musical medium.
– Yannis Kyriakides
componist, geluidskunstenaar, docent compositie Koninklijk Conservatorium Den Haag

***

Andrea Leine en Harijono Roebana geven al bijna 25 jaar op een bijzondere manier smoel aan de hedendaagse dans in Amsterdam en in Nederland. In de turbulente dansgeschiedenis waarin gezelschappen worden opgericht en weer verdwijnen, fusies ontstaan en namen veranderen is LeineRoebana een fraaie constante. Ze hebben niet alleen een eigen bewegingstaal ontwikkeld maar deze ook geleerd aan inmiddels honderden jonge dansers in de tientallen producties die warden gemaakt. LeineRoebana is daarnaast de enige dansgroep die in vrijwel al haar producties musici een minstens zo belangrijke rol laat spelen als de dansers. Dat levert unieke producties op die zowel veel aandacht krijgen in de dans- als in de muziekwereld.
– Johan Dorrestein
zakelijk directeur Cello Biënnale Amsterdam

***

Er waait een frisse wind door de wereld van de klassieke muziek. Oranjewoud Festival beweegt zich mee in deze positieve en belangrijke ontwikkeling. Blinde muren worden afgebroken en vervangen door glazen wanden met vensters en doorgeefluiken. Als gevolg hiervan vormen allianties met andere genres en kunstdisciplines een wezenlijk onderdeel van het artistieke concept hetgeen naadloos aansluit bij de werkwijze van LeineRoebana. Deze groep plaatst dans en muziek naast elkaar als gelijkwaardige partners die met elkaar in dialoog gaan en waardoor zij een nieuwe betekenis krijgen. Om die reden is het bestaan van dit dansgezelschap van groot belang voor zowel de wereld van dans als die van muziek.
– Yoram Ish-Hurwitz
artistiek leider Oranjewoud Festival

***

LeineRoebana was voor mij een eyeopener toen ik door hen uitgenodigd werd in een productie (met Italiaanse barokmuziek) samen te werken. Volgens mij is hun manier van werken uniek, waar vaak bij dansgezelschappen de muziek alleen als kapstok gebruikt wordt om de dans aan op te hangen staat bij LeineRoebana de muziek in elk opzicht net zo centraal als de dans. De bevlogenheid, inspiratie en vakmanschap van Harijono en Andrea, elk op hun eigen manier, heeft grote indruk op mij gemaakt, de tomeloze inzet van de dansers ook. Doordat zij een heel speciale groep aanspreken kunnen ze met zulke bijzondere voorstellingen geen volle zalen in het Muziektheater of Carré aantrekken maar daarom is het extra belangrijk dat zo’n uniek concept van zulke hoge kwaliteit gesubsidieerd wordt en blijft.
– Siebe Henstra
klavecinist, continuo speler van de Nederlandse Bachvereniging, hoofdvakdocent klavecimbel aan het Utrechts Conservatorium

***

LeineRoebana biedt met hun werk een unieke kans aan de musici hun positie op het podium op een andere manier te ervaren, te beleven en over te brengen naar het publiek. In hun research zijn zij revolutionair  wat betreft de verbinding tussen muziek en beweging. Door hun onderzoek krijgen de musici en de dansers de kans  om de gelaagdheid van hun kunnen, hun communicatie, hun instrumenten en mogelijkheden op een andere, uitdagende manier te uiten. Het verdwijnen van LeineRoebana zou een onherstelbaar gemis betekenen op het gebied van muziek ontwikkeling, uitvoeringspraktijk en een leerproces voor musici.
– Ekaterina Levental
harpiste en zangeres

***

LeineRoebana is een dansgroep die muziek en beweging verbindt met veel respect voor de muziek, en die band eigenlijk nauwer wil maken dan veelal gebeurt binnen de danswereld. Reden waarom NedPhO geïnteresseerd is een samenwerking met LeineRoebana, is de manier waarop de groep nadenkt over een terugvertaling van dans naar de rol van de musicus en probeert de bijdragen van musici en dansers binnen een project meer te integreren, door bijvoorbeeld ook de musici te laten bewegen. Het zoeken naar nieuwe wegen binnen kunstvormen is van levensbelang voor de kunst, en LeineRoebana draagt daar op interessante en veelzeggende manier bij.
– Irene Witmer
hoofd Artistieke zaken van het Nederlands Philharmonisch Orkest|Nederlands Kamerorkest

***

Als groot bewonderaar van L&R volg ik hen al jaren. Bij het oprichten van The Stolz Quartet was één van de grote wensen een coproductie tot stand te brengen met deze geweldige dansgroep.
De wijze waarop ‘hedendaagse’ muziek verbonden wordt met de dans is ongekend. Zo ook de enorme passie van de dansers voor de muziek, ik heb nog nooit eerder meegemaakt dat deze beide kunstvormen zo met elkaar werden vervlochten.
Zonder L&R wordt voor mij Nederland een stuk grijzer…..
The Stolz Quartet is afgelopen seizoen een co productie aangegaan met L&R de voorstelling Seele/Herz, deze productie hebben wij afgelopen seizoen reeds 18 keer met veel plezier en succes gespeeld. Dit seizoen zal deze productie doorgaan als Herz en o.a. op Oerol in een speciaal voor ons ontworpen ‘bubbel’ van Plastique Fantastique gespeeld worden. Muziek wordt voor deze productie geschreven door Kate Moore.
– Marieke Schut
hoboïste en artistiek leider van The Stolz Quartet

***

Met grote verbazing nam ik kennis van het negatieve besluit van de commissie van het FPK om geen meerjarige subsidies aan dansgezelschap LeineRoebana te verlenen.
Ik volg de werken van Harijono Roebana en Andrea Leine al jaren. In 2015 leidde de wederzijdse belangstelling tot samenwerking aan de zeer succesvolle voorstelling Snow in June met muziek van Tan Dun en Iannis Xenakis.
De unieke wijze waarop de choreografen met live muziek werken spreekt mij enorm aan. Het is een magisch proces: dansers zijn klank en musici beweging. Het ademt, vliegt en verrast. Niet alleen voor het publiek maar ook voor de makers is iedere voorstelling van LeineRoebana een unieke ervaring die het verdient om een zo groot mogelijk publiek te bereiken!
Helaas, met de beslissing van het FPK wordt dat zeer moeilijk en dat zal verstrekkende gevolgen hebben voor het verwezenlijken van hun artistieke plannen.
Ik hoop dat het Fonds een manier vindt de aanvraag van LeineRoebana opnieuw te bekijken en een positieve nieuwe beslissing te nemen.
– Tatiana Koleva
marimba / percussion performer, artistieke leider van Youth Percussion Pool en Amsterdam Marimba Weekend

***

Het Ragazze Quartet bewondert LeineRoebana om haar hoge artistieke kwaliteit en open blik. LeineRoebana neemt een unieke plek in binnen het Nederlandse danslandschap: er is geen ander gezelschap dat zo structureel samenwerkt met (klassieke) musici, geïntegreerd in de choreografie. Deze manier van het samenbrengen van muziek en beweging heeft ertoe bijgedragen dat de blik van musici en publiek is verruimd: het fysieke aspect van het musiceren is een extra dimensie geworden, musici hebben geleerd zich vrijer te bewegen en hun fysieke aanwezigheid op een bewuste manier in te zetten. Het Ragazze Quartet hoopt dan ook dat deze prachtige danstaal die LeineRoebana gedurende haar bestaan heeft ontwikkeld, kan blijven voortbestaan.
– Rosa Arnold
violiste Ragazze Quartet

***

LeineRoebana is one of the most experimental Dutch companies in regards to the use of music.
In their long history they have danced idiomatically, using contrast, humor, artistic depth and constant surprise to an outstanding diverse array of musical genres.
LeineRoebana shines with live music as well as recorded tracks, edited with a personal touch by the choreographers.
Pop, contemporary, rock, modern, baroque, jazz, gamelan, experimental, soundscapes are common ground for LeineRoebana.
The innovation lies also in the types of dance combined with the music. It is always different yet keeping the personality of the company.
They always play with time and structure, using segmented music as well as short and long pieces, and always trying to surprise whether it is with a music or a dance shift. LeineRoebana’s use of music makes them one of the most valuable art entities of the country.
LeineRoebana chooses music carefully and works on it to a level of depth that is very rare to the modern dance world.
LeineRoebana knows their music in detail. Understands not only the timing but also the meaning, the history, the structure, the combination with other tracks of the show.
LeineRoebana fills up halls across the country because their audience knows they can expect technical proficiency, innovation, shifts and surprises, interesting music, and a relationship between music/dance designed with detail step by step.
The plan of working with the best ensembles and orchestras of the country consolidates LeineRoebana as one of the most prominent modern dance companies of today, a reason to be an art lover in The Netherlands.
The audience looks forward to seeing LeineRoebana with modern ensembles and orchestras during the next years, combined with personal collages of popular music, sometimes during the same piece. They know how to continue to experiment, bend the limits and bring freshness to the dance and music worlds. They also know what they do well, their idiom, and what their place in the scene is.
Seeing LeineRoebana as ‘abstract dance combined with modern music’ is missing 90% of the depth of their art. They understand their music technically, they respect music.
LeineRoebana makes a much richer piece than the combination of the two elements combined.
– Diego Soifer
componist 

***

De kortingen op de subsidies van dansgezelschap LeineRoebana zijn onvoorstelbaar.
Ik geef hier in het kort mijn indrukken weer als componist die, woon- en werkzaam in Amsterdam, het werk van LeineRoebana al jaren volgt. Ik zal me daarbij vooral richten op het belang van dit gezelschap in de Nederlandse muziekwereld.
LeineRoebana maakt al vrijwel sinds haar oprichting dansproducties die opvallen door multidisciplinariteit en door de feilloos goede smaak waarmee ze belangwekkende musici aan zich weten te binden tot wederzijds voordeel. Het zeer hoge professionele niveau van de musici met wie ze samenwerken behoeft nauwelijks commentaar (Liza Ferschtman, het Stolz Kwartet, enz. enz.).
Belangrijker nog is dat deze samenwerkingen veel meer inhouden dan het “gewoon maar” werken met levende musici op het podium in plaats van met ingeblikte muziek. Dansers en musici, choreografen en componisten spelen tijdens het wordingsproces van deze uitvoeringen een gelijkwaardige, actieve en interactieve rol, waarvan de uitkomst vooraf nooit vaststaat.
Een speciale vermelding hierbij behoeft de groep van Indonesische componist Iwan Gunawan met wie LeineRoebana tot nu toe twee voorstellingen maakte (Ghost Track en Light). Zonder te willen overdrijven durf ik Iwan Gunawan de John Cage van de Indonesische muziek noemen en de samenwerking tussen Gunawan en LeineRoebana te vergelijken met de legendarische samenwerking tussen Cage en Merce Cunningham in het Amerika van de 50-er jaren. Zoals Cage toen invloeden uit Balinese muziek internaliseerde in zijn eigen muziek en zijn muziek vooral door de aansprekende balletten van Cunningham een groot publiek wist te bereiken, zo is Gunawan nu bezig een absoluut authentieke persoonlijke muzikale taal te scheppen die primair wortelt in de traditionele Indonesische gamelanmuziek, maar waarin zijn meesterlijke beheersing van de totale West-Europese kunstmuziek (van Gregoriaans tot en met Stockhausen) op een volstrekt organische manier geïntegreerd is, zonder ooit gekunsteld aan te doen; net als bij Cage lijkt ook bij Gunawan zijn route naar een Europees (en hopelijk uiteindelijk veel wijder) publiek te verlopen via een uitermate geslaagde samenwerking (a marriage made in Heaven) met een dansgezelschap.
In een kunstwereld waarin de term cross-over de prijs verdient van het meest misbruikte buzz word, laten LeineRoebana/Gunawan zien hoe het wèl moet en vooral dat dit concept alleen kan werken en echt kan overtuigen in de handen van creatieve kunstenaars die werken vanuit een diepe overtuiging en die beide stijlen die ze trachten te verenigen ten diepste geïnternaliseerd hebben.
Het zou een enorme beoordelingsfout zijn om een gezelschap dat met zulke belangrijke zaken bezig is te korten in hun financiële middelen.
– René Samson
componist

***

LeineRoebana is een heel bijzonder dansgezelschap met een duidelijke eigen kleur en taal.
Ze vermengen muziek en dans op zo’n manier, dat ik nog niet eerder heb
gezien. Iedere productie heeft een eigen gezicht en is weer een wereld op zich, geen enkele voorstelling is hetzelfde. Het zou ontzettend jammer zijn als zo’n mooi gezelschap niet meer ondersteund zou kunnen worden.
– Klaartje van Veldhoven
sopraan 

***

Middels dit schrijven wil Asko|Schönberg zijn ernstige zorgen uitspreken aangaande het besluit van het FPK om de meerjarenaanvraag van LeineRoebana niet te honoreren. LeineRoebana is één van de weinige moderne dansinstellingen die op regelmatige basis samenwerkt met contemporaine componisten. Daarnaast heeft LeineRoebana een enorme expertise opgebouwd met het integreren van musici in hun bewegingstaal en dynamiek, met als resultaat ongelofelijk mooie, spannende en unieke voorstellingen. Asko|Schönberg heeft LeineRoebana in de kunstenplanperiode 2017-2021 dan ook uitgenodigd om deze expertise met ons te delen.
Asko|Schönberg gelooft in een pluriform bestel waarin er plaats is voor continuïteit, diversiteit en vernieuwing binnen de podiumkunsten. LeineRoebana’s intrinsieke motivatie om binnen deze multidisciplinaire werkwijze veelal met nieuw geschreven composities te werken, vormt een niet te onderschatten wezenlijke bijdrage aan de contemporaine dans- en muziekontwikkeling.
Daarom verzoeken wij het fonds om dit ingrijpende besluit terug te draaien omdat LeineRoebana  een essentiële rol vervult in de toch al kwetsbare moderne kunstensector.
– Fedor Teunisse
artistiek leider Asko|Schönberg

Share this Post